UPSC IES/ISS म्हणजे काय
UPSC IES/ISS म्हणजे Indian Economic Service आनि Indian Statistical Service या दोन विशेष केंद्रीय सरकारी सेवांसाठी UPSC जेकडून संयुक्त परीक्षा घेतो. या सेवा अर्थशास्त्रज आनि सांख्यिकशास्त्रजांना धोरण विश्लेषण, नियोजन आनि आकडेवारीच्या कामात मंत्रालये आनि विभागांत रुजू करतात, जसे आकडेवारी आनी कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालय, अर्थ मंत्रालय, आनि वर्तमान आयोजन आयोगाच्या वारसदार संस्था. उमेदवार अर्ज करतानाच एकच प्रवाह, IES किंवा ISS, निवडतो, कारण विषय पत्रे दोन्हींत वेगळी असतात.
हे पदव्युत्तर स्तरावरील तज्ज्ञ परीक्षा असून Civil Services Examination पेक्षा पात्रता आनि पत्रांच्या आशयात दोन्ही बाबतीत वेगळी असते: ती सर्वसाधारण प्रशासनाऐवजी थेट अर्थशास्त्र आनि सांख्यिकशास्त्रातील ज्ञानासाठी भरती करते, आनि CSE ची विस्तृत ऐच्छिक विषय संरचना त्यात नसते.
कोण अर्ज करू शकतो
Indian Economic Service प्रवाहासाठी Economics, Applied Economics, Business Economics किंवा Econometrics यांपैकी कोणत्याही विषयात पदव्युत्तर पदवी आवश्यक असते. Indian Statistical Service प्रवाहासाठी Statistics, Mathematical Statistics किंवा Mathematics with Statistics यांपैकी कोणत्याही विषयात पदव्युत्तर पदवी आवश्यक असते. पात्रतेची नेमकी तपशील सूचनेत दिलेली असते. सर्वसाधारण वयमर्यादा ३० वर्षांपर्यंत असते, ती ज्या तारीखे रोज लागू होते ती सूचनेत दिलेली असते, आनि आरक्षित जाती-जमाती व दिव्यांग उमेदवारांसाठी OBC ला ३ वर्षे, SC आनि ST ला ५ वर्षे, PwD ला १० वर्षे अशा सवलती लागू होतात.
परीक्षा कशी चलते
Written Examination हा पूर्ण वर्णनात्मक टप्पा असून त्यात दोन्ही प्रवाहांसाठी सामान्य असलेल्या General English आनि General Studies यांचा समावेश होतो, आनि प्रवाहानुसार विषय-विशिष्ट पत्रे, IES उमेदवारांसाठी Economics किंवा ISS उमेदवारांसाठी Statistics, यांचा समावेश असतो. ती वस्तुनिष्ठ आठवणीपेक्षा पदव्युत्तर स्तरावरील विषय ज्ञानाची खोली तपासते.
Written Examination उत्तीर्ण झालेल्या उमेदवारांना मुलाखत द्यायची असते, ज्याला Personality Test असे म्हणतात. अंतिम निवडीत Written Examination चे आनि Interview चे गुण जोडून काढले जातात, आनि नेमणी होण्यापूर्वी वैद्यकीय तपासणी होते.
अर्ज तयार करणे
UPSC प्रत्येक सूचनेत फोटो आनी स्वाक्षरीच्या अटी नेमकी सांगतो, आनी हे वर्षा वर्षांत बदलत असतात, एका ठरलेल्या वार्षिक मानकापेक्षा वेगळ्या. म्हणून अपलोड करण्यापूर्वी सध्याच्या सूचनेत दिलेले नेमके अंदर आनी फाइलचा आकार तपासा. या साइटावरील साधनं तुमचा फोटो सूचनेतील नेमकी आकारात करून देतात.
परीक्षेच्या दिवशी
प्रवेशपत्रावर दिलेल्या जाहीर करण्याच्या वेळेपेक्षा किमान एक तास आधी केंद्रावर पोहोचा. छापिलेले प्रवेशपत्र, प्रवेशपत्रावरील नाव आनि छायाचित्राशी जुळणारे सरकारी ओळखपत्राचा मूळ, आनि एक नवीन पासपोर्ट आकाराचा फोटो सोबत न्या. कोणतेही इलेक्ट्रॉनिक उपकरण नेता येत न्हयत, आनी केंद्रावर UPSC ने दिलेलेच साहित्य वापरता येते.
तुमी ज्या चक्रासाठी अर्ज करत आहात त्याच्यातील प्रवाहनिहाय रिक्त जागा, अभ्यासक्रम आनी वेळापत्रक अधिकृत UPSC वेबसाइटवर असतात, आनी तीच अंतिम सत्ता असते.