UPSC IES/ISS म्हणजे काय
UPSC Indian Economic Service आणि Indian Statistical Service यांसाठी संयुक्त परीक्षा घेतो. या दोन्ही केंद्र शासनातील विशिष्ट सेवा आहेत, ज्या अर्थशास्त्रज्ञ व सांख्यिकीशास्त्रज्ञांना मंत्रालयांत धोरण विश्लेषण, नियोजन व माहितीची पदे देतात, जसे Statistics and Programme Implementation आणि Finance मंत्रालय तसेच Planning Commission च्या पुढील संस्था. या दोन्ही सेवा धोरण निर्मिती व आकडेवाणी या क्षेत्राशी जोडलेल्या आहेत. विषय पेपर्स वेगळे असल्याने अर्ज करतानाच IES किंवा ISS असा एक भाग निवडतो.
पात्रतेच्या आणि पेपरच्या दोन्ही बाबतीत Civil Services Examination पेक्षा वेगळी, ही पदव्युत्तर स्तरावरील विशिष्ट परीक्षा आहे. ती सर्वसाधारण प्रशासनाऐवजी थेट अर्थशास्त्र व सांख्यिकीशास्त्रातील तज्ज्ञता भरती करते, आणि CSE ची विस्तृत वैकल्पिक विषयाची रचना तिथ्ये नाही.
कोण अर्ज करू शकते
Indian Economic Service च्या भागासाठी Economics, Applied Economics, Business Economics किंवा Econometrics या विषयांतील पदव्युत्तर पदवी आवश्यक आहे.
Indian Statistical Service च्या भागासाठी Statistics, Mathematical Statistics किंवा Mathematics with Statistics या विषयांतील पदव्युत्तर पदवी आवश्यक आहे, जे अधिसूचनेत नमूद केल्याप्रमाणे. सर्वसाधारण वयाची मर्यादा अधिसूचनेत नमूद केलेल्या तारखेच्या स्थितीनुसार 30 वर्षांपर्यंत असून आरक्षित प्रवर्गांच्या तसेच विकलांग व्यक्तींसाठी नेहमीच्या सवलती आहेत.
दोन्ही भागांची शैक्षणिक पात्रता वेगळी असल्याने निवडलेल्या भागाशी जुळणारी पदवी असल्याची खात्री करा, आणि ती सध्याच्या अधिसूचनेतूनच तपासून घ्या.
परीक्षा कशी होते
Written Examination पूर्णतः वर्णनात्मक असून त्यात दोन्ही भागांसाठी समान असलेला General English आणि General Studies, तसेच IES उमेदवारांसाठी Economics किंवा ISS उमेदवारांसाठी Statistics या विषयनिहाय पेपर येतात, आणि हा सामाईक भाग दोन्ही सेवांसाठी सारखाच असतो. यात माहिती आठवण्याऐवजी पदव्युत्तर पातळावरील विषयज्ञानाची खोली तपासली जाते.
लेखी परीक्षा उत्तीर्ण झालेले उमेदवार Interview सामोरे जाते, ज्याला Personality Test असे म्हटले जाते. अंतिम निवडीत लेखी परीक्षेचे आणि Interview चे गुण जोडले जातात, आणि त्यानंतर नेमणुकीपूर्वी वैद्यकीय तपासणी होते.
अर्ज तयार करणे
UPSC प्रत्येक अधिसूचनेत छायाचित्र आणि स्वाक्षरीची अपेक्षित परिमाणे वर्षानुवर्षे ठरलेला एकसमान मानक न असता उल्लेख करतो, त्यामुळे अपलोडपूर्वी सध्याच्या अधिसूचनेतील परिमाणे आणि फाइल आकार तपासून घ्या.
या साइटवरील साधने तुमचे छायाचित्र अधिसूचनेत दिलेल्या नेमक्या आकारापर्यंत समाविष्ट करू शकतात, आणि ते ब्राउझरमध्येच होत असल्याने कुठेही अपलोड करावी लागत नाही. मानक वर्षानुवर्षे बदलतात, म्हणून जुनी मानके अंदाजाने वापरू नये.
परीक्षेच्या दिवशी
प्रवेशपत्रावरील नोंदणी वेळेपेक्षा किमान एक तास आधी केंद्रावर पोहोचा, सोबत छापील प्रवेशपत्र, प्रवेशपत्रावरील नाव व छायाचित्राशी जुळणारे सरकारी छायाचित्र ओळखपत्र आणि एक अलीकडील पासपोर्ट आकाराचे छायाचित्र. इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांना परवानगी नाही, आणि केंद्रावर UPSC कडून दिलेलेच साहित्य वापरता येते.
अधिकृत UPSC संकेतस्थळावर या चक्राची भागनिहाय रिक्त पदे, अभ्यासक्रम आणि वेळापत्रक सापडते, आणि तेच अंतिम सत्य मानावे.