AFCAT म्हणजे काय
एअर फोर्स कॉमन ॲडमिशन टेस्ट, थोडक्यात AFCAT, ही भारतीय हवाई सेनेची पदवीधारकांना थेट फ्लायिंग ब्रांच, म्हणजे पायलट, आणि ग्राउंड ड्युटी शाखांत शॉर्ट सर्व्हिस किंवा परमनेंट कमिशन अधिकारी म्हणून भरती करण्याचा मार्ग आहे. ही परीक्षा वर्षातून दोनदा घेते, AFCAT 01 आणि AFCAT 02.
याच्या बाजूला NDA आहे, जे इयत्ता 12 नंतर थेट भरती करते, आणि Agniveer Vayu आहे, जे Agnipath योजनेत वायुसेन्यातील धार्यांना भरती करते. पदवी संपवूनही NDA ची वेळ वाया गेलेल्या उमेदवारासाठी AFCAT हाच पदवी प्रवेशाचा मार्ग होय.
कोण अर्ज करू शकते
मूळ अट म्हणजे पदवी आणि किमान 60 टक्के गुण, परंतु अचूक शाखा आणि किमान टक्केवारी शाखेनुसार बदलते. ग्राउंड ड्युटी टेक्निकलसाठी संबंधित विषयातील अभियांत्रिकी किंवा तंत्रज्ञान पदवी अपेक्षित आहे, तर फ्लायिंग ब्रांच आणि ग्राउंड ड्युटी नॉन टेक्निकल यांना अधिक विस्तारित पदव्यांचा स्वीकार आहे.
वयोमर्यादा शाखेनुसार वेगळी आहे. फ्लायिंग ब्रांचसाठी 20 ते 24 वर्षे, आणि DGCA कडून दिलेला वैध व्यावसायिक पायलट परवाना असल्यास ती 26 वर्षांपर्यंत वाढवता येते, तर ग्राउंड ड्युटी शाखांसाठी 20 ते 26 वर्षे. सर्व शाखांसाठी एकसारखी पात्रता नाही, त्यामुळे अर्जापूर्वी सध्याच्या अधिसूचनेत पदवी आणि वय मर्यादा तपासा.
AFCAT, NDA आणि Agniveer Vayu यांत निर्णय कसा करावा हे महत्त्वाचे वाटते. NDA हा इयत्ता 12 पास उमेदवारासाठीचा अनेक वर्षांच्या अकादमी प्रशिक्षणाचा मार्ग आहे. AFCAT हा पदवीधारकासाठी शॉर्ट सर्व्हिस किंवा परमनेंट कमिशनचा मार्ग आहे. Agniveer Vayu खाली Agnipath योजनेच्या चार वर्षांच्या रचनेत धारी निवडतो, आणि पद व सेवेची स्वाक्षरी वेगळी असते. तीनपैकी निवड पात्रता, वय आणि अधिकारी पदाची वा धारी सेवेची इच्छा यावरून होते.
परीक्षा कशी होते
AFCAT ची ऑनलाइन चाचणी दोन तास चालते आणि त्यात एकशे प्रश्न असून तीनशे गुणांची आहे. सामान्य ज्ञान, इंग्रजीतील शब्दशक्ती, संख्यात्मक क्षमता आणि तर्कशक्ती व लष्करी योग्यता या विभागांमध्ये ती विभागली जाते. प्रत्येक बरोबर उत्तराला तीन गुण मिळतात आणि चुकीच्या उत्तरावर एक गुणाची कापती होते, म्हणजे एक तृतींश दंड.
ग्राउंड ड्युटी टेक्निकलशाठी अर्ज करणाऱ्या उमेदवारांना EKT, म्हणजे अभियांत्रिकी ज्ञान चाचणी, वेगळी 45 मिनिटांची पेपर म्हणून त्यांच्या स्वतःच्या अभियांत्रिकी विषयात द्यावी लागते. त्यात नकारात्मक गुणांकन नाही आणि ती मुख्य निवड ठरवत नाही, ती जवळजवळ गुण आलेल्या उमेदवारांमध्ये संदेह निवारण्यासाठी आहे.
लेखी टप्पा पास झालेले उमेदवार AFSB, म्हणजे एअर फोर्स सिलेक्शन बोर्ड, कडे पाठवले जातात. बुद्धी आणि मनोवैज्ञानिक चाचण्या, गट कार्ये आणि वैयक्तिक मुलाखत यांचा समावेश असलेली ही अनेक दिवसांची प्रक्रिया आहे, आणि शिफारस झालेल्या उमेदवारांसाठी त्यानंतर वैद्यकीय तपासणी येते.
अर्ज तयार करणे
छायाचित्र आणि स्वाक्षरीचे परिमाण सध्याच्या AFCAT अधिसूचनेत दिलेल्या प्रमाणानुसार असतात. स्टुडिओकडून आलेली फाइल जर योग्य नसेल, तर या साइटवरील फोटो रिसायझर ब्राउझरमध्येच असलेले छायाचित्र आवश्यक आकारात आणू शकतो. अर्ज शुल्क पाचशे पन्नास रुपये आणि GST असे, आणि ते फक्त ऑनलाइन भरता येते, तर NCC विशेष प्रवेश अंतर्गत अर्ज करणाऱ्या उमेदवारांना शुल्क न भरता अर्ज करता येतो.
परीक्षेच्या दिवशी
प्रवेशपत्रावरील नोंदणी वेळेपेक्षा किमान एक तास आधी केंद्रावर पोहोचा. सोबत छापील ई अॅडमिट कार्ड, मूळ सरकारी छायाचित्र ओळखपत्र आणि अलीकडील पासपोर्ट आकाराचे एक छायाचित्र असावे. मोबाइल फोन, स्मार्टवॉच, कॅलक्युलेटर आणि इतर इलेक्ट्रॉनिक उपकरण परीक्षा हॉलमध्ये प्रतिबंधित आहेत.
या पानावर उत्तर न मिळालेल्या गोष्टींसाठी भारतीय हवाई सेनेचे स्वतःचे अधिकृत संकेतस्थळ हे शेवटचे सत्य माना, कारण अधिसूचनेतील प्रत्येक तपशील तेथे नमूद केलेला असतो.