NDA म्हणजे काय
NDA म्हणजे National Defence Academy आणि Naval Academy परीक्षा, जी UPSC घेतो. इयत्ता 12 उत्तीर्ण झालेले किंवा ती देणारे उमेदवार थेट National Defence Academy मध्ये सेना, नौदल आणि हवा दलाच्या शाखांत प्रशिक्षणासाठी भरती होतात, किंवा Indian Naval Academy मध्ये नौदलासाठी तांत्रिक प्रवेश मिळतो.
पदवीपूर्वीच, थेट इयत्ता 12 पासून उघडणारा केंद्र सरकारी प्रवेश मार्ग फार कमी आहे, आणि यामुळे NDA इतर बहुतेक संरक्षण व नागरी भरतीपेक्षा वेगळा ठरतो. निवड झालेले उमेदवार अनेक वर्षे संयुक्त प्रशिक्षण घेऊनच अधिकारी म्हणून नियुक्त होतात, त्यामुळे ही परीक्षा नुकत्याच्या पदासाठी नव्हतारी वाटचा सुरुवातीचा टप्पा आहे.
सेनात जाण्याचा NDA एकच मार्ग नाही. पदव्युत्तर प्रवेश म्हणून AFCAT आणि अल्प मुदतीचे Agniveer Army, Agniveer Navy व Agniveer Vayu हेही पर्याय आहेत, आणि या मार्गांत पद, पात्रता व सेवेची वचन यांचा फरक वेगळा आहे.
कोण अर्ज करू शकते
फक्त अविवाहित उमेदवार अर्ज करू शकतात, आणि इयत्ता 12 उत्तीर्ण असलेले किंवा ती देणारे असावेत. सेना शाखा कोणत्याही विषयाच्या विद्यार्थ्यांना स्वीकारते, तर हवा दल व नौदल शाखांसाठी इयत्ता 12 मध्ये Physics आणि Mathematics अनिवार्य आहेत.
वयोमर्यादा सुमारे 16 ते 19 वर्षे असून नेमकी मर्यादा प्रत्येक अधिसूचनेत दिलेली असते. पात्र जन्मतारीखेची मर्यादा दर फेरीत नव्याने सांगितली जाते, त्यामुळे ती वर्षानुवर्षे ठरत नाही.
परीक्षा कशी होते
लेखी परीक्षा एकाच दिवशी होणारी OMR परीक्षा असून त्यात Mathematics आणि General Ability Test असे दोन पेपर आहेत. त्यात शालेय पातळीचे ज्ञान, सामान्य जागतिकता व इंग्रजी यांचा तपास घेतला जातो.
लेखी कापातील पात्र झालेले उमेदवार SSB (Services Selection Board) मुलाखतीसाठी पोहोचतात. ही सामान्य मुलाखत नसून अनेक दिवसांची प्रक्रिया असून त्यात मनोवैज्ञानिक चाचण्या, गट कार्ये व व्यक्तिगत मुलाखत येतात.
SSB उत्तीर्ण झाल्यावर वैद्यकीय तपासणी होते. अंतिम निवडीत लेखी व SSB चे गुण जोडले जातात, आणि वैद्यकीय तसेच SSB टप्प्यांना निकालावर खरे वजन असून केवळ लेखी गुण ठरवत नाहीत.
अर्ज तयार करणे
UPSC प्रत्येक अधिसूचनेत छायाचित्र व स्वाक्षरीचे नेमके निकट सांगते, वर्षानुवर्षे एक मानक पाळत नाही. त्यामुळे अपलोडापूर्वी सध्याच्या अधिसूचनेतील परिमाणे व फाइल आकार तपासून घ्या.
या साइटवरील साधने तुमच्या छायाचित्राला अधिसूचनेत दिलेल्या नेमक्या लक्ष्य आकारात बदलतात, त्यामुळे माप नेमकी पडतळणे सोपे होते.
परीक्षेच्या दिवशी
प्रवेशपत्रावरील नोंदणी वेळेपेक्षा किमान एक तास आधी पोहोचा. सोबत छापील प्रवेशपत्र, प्रवेशपत्रावरील नाव व छायाचित्राशी जुळणारे सरकारी छायाचित्र ओळखपत्र, अलीकडील पासपोर्ट आकाराचे छायाचित्र आणि OMR साठी काळा बॉलपॉइंट पेन न्या. इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांना परवानगी नाही, आणि फक्त UPSC केंद्रावर दिलेले साहित्य वापरता येते.
SSB टप्पा वेगळ्या वेळापत्रकावर वेगळ्या ठिकाणी होतो, त्याची सूचना फक्त लेखी परीक्षा उत्तीर्ण झालेल्यांना मिळते आणि साधारणतः अनेक दिवस चालतो, त्यामुळे वेळ व प्रवासाची वेगळी तयारी करावी लागते. नेमकी वयोमर्यादा, शाखानिहाय रिक्त पदे व वेळापत्रक अधिकृत UPSC च्या अधिसूचनेत व संकेतस्थळावर आहेत, हेच सर्वात अंतिम अधिकृत ठरते.