ALES gercekte ne ise yarar: lisansustu egitim mi, akademik personel mi

ALES bir is sinavi degildir ve KPSS veya YKS’nin oldugu anlamda bir okul giris sinavi da degildir. Baska kurumlarin, cogunlukla universitelerin ve lisansustu enstitulerin, kendi kararlarini verirken diger girdilerle birlikte okudugu bir yetenek puanidir. OSYM sadece sayiyi uretir; kimin kabul edildigine veya kimin ise alindigina asla kendisi karar vermez.

ALES’in gercekte yaptigi iki is

Bir ALES puani, Turkiye yuksekogretim sisteminde iki ayri isi gorur ve bir adayin sinava girme sebebi genellikle bunlardan birine girer.

Lisansustu egitime basvuru. ALES isteyen her yuksek lisans ve doktora programi, puani adayin mezuniyet notuyla ve bircok program icin bir YDS veya esdeger yabanci dil puaniyla birlikte kullanir. Her lisansustu enstitu, bu girdiler arasindaki agirliklandirmayi kendi kontenjan ilaninda belirler, bu yuzden karisim asla evrensel degildir.

Akademik personel alimi. 2547 sayili Kanun kapsaminda arastirma gorevlisi veya ogretim gorevlisi kadrolarini dolduran universiteler, ALES’i kendi yurutuklerinin giris sinavinda gereken girdilerden biri olarak kullanir; genellikle SGS veya mezuniyet notu ve bir YDS puani ile birlikte.

Kimin gercekte sinava girmesi gerekiyor

Bu iki nedenle ortusen iki grup ALES’e girer: tezli ve tezsiz yuksek lisanstan doktoraya kadar lisansustu programlara basvuran adaylar ve tek tek universitelerin ilan ettigi akademik personel kadrolarina basvuran adaylar. Her iki grup icin taban uygunluk sarti, bir lisans diplomasina sahip olmak veya guncel ALES Basvuru Kilavuzu’nun belirledigi pencere icinde bu diplomayi almaya aday olmaktir.

ALES’in yapmadigi

ALES, bir KPSS tercih turunun yaptigi gibi hicbir kimseyi yerlestirmez. Bir ALES puanini dogrudan bir kabul mektubuna veya is teklifine ceviren, OSYM tarafindan yurutulen bir eslestirme sureci yoktur. Puani isteyen universite veya lisansustu enstitu, gercek karari veren taraftir ve ALES’i kendi mevzuatinin izin verdigi sekilde agirlandirmakta ozgurdur. Bu, KPSS’den en buyuk yapisal farktir; KPSS’de bir puan ortaya ciktiginda A grubu ve B grubu kadrolar OSYM’nin kendisi tarafindan yerlestirilir, bu konu KPSS A grubu ve B grubu arasindaki fark yazisinda anlatiliyor.

Hedefiniz icin hangi puan onemli

ALES, ayni oturumdan Sayisal, Sozel ve Esit Agirlik puanlari uretir ve hangisinin okunacagi tamamen program veya kadroya bagli. Sayisal bir doktora programina basvuran bir aday genellikle Sayisal’dan degerlendirilir; bir edebiyat programi tipik olarak Sozel’i okur; bir hukuk veya iktisat programi cok zaman Esit Agirlik’i okur. Bu uc puanin nasil olustugu ve hangi alanlarin genellikle hangisini istedigi ALES sozel, sayisal ve esit agirlik puan farki yazisinda ele aliniyor.

Yola gore minimum puanlar

ALES iki farkli sistemi besledigi icin, minimumlar da degisir. Akademik personel alimi icin yururlukteki yonetmelik cogu kadro icin 70 tabani belirler. Lisansustu kabulunde, enstituler programa ve derece seviyesine gore genellikle 55 ile 80 arasinda bir taban belirler, ancak bireysel bir senato bu yonetmelik tabanindan daha yuksek bir esik koyabilir. Her iki yol daha ayrintili olarak ALES’in yuksek lisans ve doktora basvurularinda nasil kullanildigi ve akademik personel kadrolari icin minimum ALES puani yazilarinda inceleniyor.

Bir puan ne kadar sure gecerli kaliyor

Bir ALES puani, sinav tarihinden itibaren bes yil gecerlidir; bu yuzden cogu aday OSYM’nin bir yilda yurutugu her donemine girmek yerine, hedef basvuru son tarihine uyan ALES donemini secer. Bu gecerlilik penceresinin tam mekanigi ve sinava yeniden girmenin gercekten mantikli oldugu durumlar bir ALES puani ne kadar sure gecerli kaliyor yazisinda ele aliniyor.

Sikca sorulan sorular

ALES, Turkiye’deki her yuksek lisans programi icin zorunlu mu? Hayir. Bazi programlar, ozellikle bazi tezsiz yuksek lisans yollari, hicbir ALES puani istemez; bu, her lisansustu enstitunun kendi kabul kurallarinca belirlenir.

Ayni ALES puani hem lisansustu kabulde hem de akademik personel basvurusunda kullanilabilir mi? Evet, bes yillik gecerlilik penceresi icinde, ayni puan farkli amaclar icin farkli kurumlara sunulabilir, her kurumun adayin sahip oldugu puan turunu okumasi kosuluyla.

OSYM, ALES’i KPSS’de yaptigi gibi adaylari yerlestirmek icin kullanir mi? Hayir. OSYM sadece puani uretir ve bildirir. Puani isteyen universite veya lisansustu enstitu, gercek kabul veya ise alim kararini verir.

Akademik personel kadrolari icin minimum ALES puani nedir? Yururlukteki yonetmelik, cogu akademik personel kadrosu icin 70 taban puan belirler; bu, universitenin kendi giris sinavindaki diger gerekli girdilerle birlestirilir.

Bir yilda kac ALES donemi yapiliyor? OSYM genellikle bir yilda yayimlanan sinav takviminde birden fazla donem yurutur; adaylar hepsine girmek yerine kendi basvuru son tarihine en uygun donemi secer.