UPSC IFS के हो
UPSC ले सञ्चालन गर्ने Indian Forest Service Examination ले Indian Forest Service मा भर्ती गर्छ, जुन IAS र IPS सँगै भारतका तीन All India Services मध्ये एक हो। यी अधिकारीहरूले देशभर वन संरक्षण, वन्यजीव सुरक्षा र वन आधारित स्रोत व्यवस्थापन सम्हाल्छन्। पद राज्यमा रहे पनि केन्द्रीय सरकारको cadre प्रणाली अन्तर्गत उही संरचनामा काम गर्छन्, जुन IAS र IPS अधिकारीको पनि हो।
Preliminary परीक्षा Civil Services Examination सँग साझा छ। IFS मा आवेदन गर्ने उम्मेदवारले Civil Services का उम्मेदवारसँग उही Preliminary पत्र दिइन्छ, र त्यो साझा चरण उत्तीर्ण गरिसकेपछि मात्र IFS को आफ्नै Main परीक्षाको बाटो छनोट गर्छन्।
को आवेदन गर्न सक्छ
सूचनामा तोकिएको विषय सूचीमा कुनै एउटा विज्ञान विषय, जस्तै वनस्पति विज्ञान, प्राणी विज्ञान, रसायन, भूगर्भ, भौतिक, गणित वा तथ्याङ्क विज्ञान, समेटिएको स्नातक उपाधि अनिवार्य हुन्छ। त्यस्तै कृषि, वनस्पति, पशु चिकित्सा विज्ञान वा इन्जिनियरिङमा स्नातक उपाधि पनि मान्य हुन्छ, जसरी सूचनामा उल्लेख गरिएको छ।
सामान्य उमेर सीमा सूचनामा तोकिएको मिति अनुसार झन्डै २१ देखि ३२ वर्षसम्म हो। अन्य अनुसूचित जातिका उम्मेदवारलाई ३ वर्ष, अनुसूचित जाति र जनजातिका उम्मेदवारलाई ५ वर्ष र अपमान भएका व्यक्तिलाई १० वर्षको छुट रहन्छ। नागरिकता भारतीय हुनुपर्छ।
परीक्षा कसरी हुन्छ
Preliminary परीक्षा OMR माध्यमबाट सञ्चालन हुने वस्तुनिष्ठ परीक्षा हो, जसमा सामान्य अध्ययन र Civil Services Aptitude Test समेटिएका छन्। यो Civil Services Examination सँग साझा छ, र गलत उत्तरमा सूचनाअनुसार प्रश्नका अंकको एक तिहाई नकारात्मक अंकन हुन्छ। Preliminary उत्तीर्ण गर्ने उम्मेदवार मात्र IFS को Main परीक्षामा बस्न पात्र हुन्छन्।
Main परीक्षा पूर्ण रूपमा वर्णनात्मक छ। यसमा सामान्य अङ्ग्रेजी, सामान्य ज्ञान, र वन तथा सम्बन्धित विज्ञानसँग सम्बन्धित सूचनामा तोकिएको सूचीबाट छानिएका दुई वैकल्पिक विषयहरू हुन्छन्, प्रत्येकका दुई पत्रसहित। यो Civil Services को Main परीक्षाभन्दा भिन्न पत्र संरचना हो, किनभने वन सेवाको काम प्राविधिक र विज्ञानमा आधारित छ।
Main परीक्षा उत्तीर्ण गर्ने उम्मेदवारलाई अन्तर्वार्तामा बोलाइन्छ, जसलाई Personality Test भनिन्छ। अन्तिम छनोटमा Main परीक्षाका अंक र अन्तर्वार्ताका अंक जोडिन्छन्, र नियुक्ति हुनुअघि चिकित्सा परीक्षा हुन्छ।
आवेदन तयार गर्ने
UPSC ले हरेक सूचनामा तस्वीर र हस्ताक्षरका ठ्याक्कै आवश्यकता तोक्छ, वर्षदर वर्ष एउटै मापदण्ड राख्दैन। त्यसैले अपलोड गर्नुअघि हालको सूचनाका नाप र फाइल आकार पढ्नुपर्छ। यस साइटका उपकरणले सूचनामा उल्लेख भएको ठ्याक्कै आकार अनुसार तस्वीर मिलाउन सक्छ।
परीक्षाका दिन
प्रवेशपत्रमा उल्लेख गरिएको रिपोर्टिङ समयभन्दा कम्तीमा एक घण्टा पहिले पुग्नुपर्छ। छापिएको प्रवेशपत्र, प्रवेशपत्रमा उल्लेख भएको नाम र तस्वीरसँग मिल्ने सरकारी परिचयपत्र र एक हालको पासपोर्ट आकारको तस्वीर साथै लैजानुपर्छ। कुनै पनि इलेक्ट्रोनिक उपकरण लैजान मिल्दैन, र केन्द्रमा UPSC ले जारी गरेको सामग्रीबाहेक अरू केही प्रयोग गर्न मिल्दैन।
आफूले आवेदन गरेको चक्रमा हालका रिक्त पद, वैकल्पिक विषयको सूची र समयतालिका UPSC को आधिकारिक वेबसाइटमा उपलब्ध छन्।