UPSC CSE म्हणजे काय
Union Public Service Commission चालवणारी Civil Services Examination ही Indian Administrative Service, Indian Police Service, Indian Foreign Service आणि इतर अनेक केंद्र Group A व Group B सेवांसाठीची एकमात्र भरती प्रक्रिया आहे. IAS, IPS किंवा IFS साठी वेगळी परीक्षा नाही: एकच संयुक्त प्रक्रिया एकच गुणवत्ता यादी तयार करते, आणि त्यातील क्रम व दिलेला सेवा प्राधान्यक्रम यांवरून नेमणूक ठरते.
यामुळेच निकालाच्या दृष्टिकोनात UPSC CSE हे देशातील सर्वात महत्त्वाचे सरकारी परीक्षा ठरते, कारण एकच क्रम एखाद्याला सर्वोच्च प्रशासकीय पदावर बसवू शकतो.
कोण अर्ज करू शकते
मान्यताप्राप्त विद्यापीठाकडून कोणत्याही विषयातील पदवी ही एकमात्र शैक्षणिक अट असून कोणत्याही विषयावर बंधन नाही. सर्वसाधारण वयोमर्यादा परीक्षेच्या वर्षाच्या 1 ऑगस्ट दिवशीच्या स्थितीनुसार 21 ते 32 वर्षे असून आरक्षित प्रवर्ग व विकलांग व्यक्तींसाठी नेहमीच्या सवलती आहेत.
प्रयत्नांची मर्यादा ठरलेली आहे: सर्वसाधारण प्रवर्गाला सहा प्रयत्ने, OBC ला अधिक प्रयत्ने व वरची वयोमर्यादा, तर SC आणि ST उमेदवारांना वयोमर्यादेपर्यंत अमर्याद प्रयत्ने. प्रयत्नांची आणि वयाची नेमकी सध्याची मर्यादा अधिसूचनेतूनच तपासावी.
बहुतेक यशस्वी उमेदवार एका चक्रापेक्षा जास्त वेळ तयारी करतात, कारण या परीक्षेत व्यापक आणि टिकाऊ तयारीचा मोल जास्त असतो, आणि अभ्यासक्रम खरोखरच विस्तारलेला आहे.
परीक्षा कशी होते
परीक्षा सुमारे एक वर्षांत तीन टप्प्यांत चालते. Preliminary Examination दोन पेपर्सची वस्तुनिष्ठ चाचणी आहे: General Studies Paper 1, जो मुख्य परीक्षेसाठी पुढे जाण्याचा क्रम देतो, आणि General Studies Paper 2 (CSAT), जो केवळ पात्रता ठरवतो आणि क्रमात मोजला जात नाही.
Main Examination नऊ पेपर्सची वर्णनात्मक लेखी परीक्षा असून काही दिवसांत होते: एक निबंध पेपर, चार सामान्य अध्ययन पेपर, निवडलेल्या वैकल्पिक विष्याचे दोन पेपर आणि दोन भाषा पेपर, जे गुणवत्तेत मोजले जात नाहीत पण उत्तीर्ण करणे आवश्यक.
मुख्य परीक्षा उत्तीर्ण झालेल्या उमेदवारा UPSC मंडळाच्या Personality Test सामोरे जाते, ज्याला सामान्यतः मुलाखत म्हटले जाते. अंतिम नागरिक सेवा क्रम मुख्य परीक्षेचे गुण आणि Personality Test चे गुण जोडून काढला जातो.
अर्ज तयार करणे
UPSC च्या छायाचित्र आणि स्वाक्षरीच्या अटा दरवर्षीच्या अधिसूचनेत अचूक सांगितल्या जातात, वर्षानुवर्षे ठरलेला एकसमान मानक न पाळत, त्यामुळे अपलोडपूर्वी सध्याच्या अधिसूचनेतील परिमाणे आणि फाइल आकार तपासून घ्या.
या साइटवरील साधने तुमचे छायाचित्र अधिसूचनेत दिलेल्या नेमक्या आकारापर्यंत समाविष्ट करू शकतात, आणि ते ब्राउझरमध्येच होत असल्याने कुठेही अपलोड करावी लागत नाही.
परीक्षेच्या दिवशी
प्रवेशपत्रावरील नोंदणी वेळेपेक्षा किमान एक तास आधी पोहोचा, सोबत छापील इ-प्रवेशपत्र, प्रवेशपत्रावरील नाव व छायाचित्राशी जुळणारे सरकारी छायाचित्र ओळखपत्र, एक अलीकडील पासपोर्ट आकाराचे छायाचित्र आणि पूर्व परीक्षेच्या OMR शीटसाठी काळा बॉलपॉइंट पेन. इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांना परवानगी नाही, आणि केंद्रावर UPSC कडून दिलेलेच साहित्य वापरता येते.
अधिकृत UPSC अधिसूचना आणि संकेतस्थळ हेच सध्याच्या अभ्यासक्रमाचे, परीक्षा कालाचे आणि येथे वर्णन केलेल्या पद्धतीत झालेल्या वर्षविशिष्ट बदलाचे अधिकृत स्रोत आहेत, आणि तेच अंतिम सत्य मानावे.